Collectie online

Op de website van CollectieNederland vindt u de collectie van Museum Martena online. We zijn druk bezig met fotograferen en scannen van de collectie. Werk in uitvoering dus.

Pronkkeuken

De pronkkeuken geeft toegang tot het historische gedeelte van het museum. Hier stapt u van de 21ste in de 17de eeuw.

De haard is versierd met een uniek 17de eeuws Makkumer tegeltableau. In de vaste kast staat het gebruiksporselein en de tinnen borden. De grote apothekerskast komt uit het voormalig Psychiatrisch Ziekenhuis in Franeker.

Pronkkeuken

porseleinkast

Bel-etage

De gang op de bel-etage herbergt een portrettengalerij met portretten van nazaten van Hessel van Martena.

Worp van Ropta

Sophia van Vervou, Woutersin

Ook het portret van Worp van Ropta is hier te bewonderen. Waarschijnlijk was hij de opdrachtgever van de oudst bekende renaissancekast van Noord-Nederland die in de tentoonstelling Franeker Verhalen te zien is.

Het portret van Sophia van Vervou is zeer bijzonder omdat dit het enig bekende zeventiende-eeuwse schilderij in Nederland is dat nog nooit uit de lijst is geweest. Hierdoor is de originele rijging van het doek in de lijst nog geheel intact. Het schilderij, dat 174 bij 102,5 cm meet is geschilderd door L.J. Woutersin rond 1630. Sophia of Saepck van Vervou leefde van 1613 tot 1670 en de achterkleindochter van Hessel van Martena. Ze woonde in het Martenahuis.

Zowel het portret van Worp van Ropta als van Sophia van Vervou zijn bruiklenen van het Rijksmuseum Amsterdam.

Franeker Verhalen

Zes verhalen uit de rijke Franeker geschiedenis

• Het Franeker zilver
• De oudst bekende renaissancekast van Noord-Nederland en de geschiedenis van het Klaarkampster Weeshuis
• Documenten die de ontwikkeling van Franeker illustreren, waaronder een document uit 1504 dat Franeker de belasting op bier voor eeuwig kwijtscheldt!
• Admiraal Tom Pouce, wereldberoemd artiest, slechts 72 centimeter groot
• Jelle Banga, arts, verloskundige en burgemeester van Franeker
• Lammert Lammertsz. Hofstra, die meevocht in de Tiendaagse Veldtocht en daarvoor van Franeker naar Antwerpen liep

De Tuinkamer

In de Tuinkamer kunt u het interieur van Anna Huguenin, de laatste bewoonster van het Martenahuis, zelf beleven.

Lees meer over dit concept in dit document.

Schilderijenzaal

In deze zaal zijn de originele wandvullende schilderijen te zien die rond 1725 speciaal voor deze ruimte gemaakt zijn.

De schilderijen tonen italianiserende landschappen. Verder ziet u hier antieke vitrinekasten met glas, porselein en de dozen- en kistenverzameling van Nanne Ottema. De muziek in deze zaal is Concerti Armonici van Unico Wilhelm graaf Van Wassenaer. Van Wassenaar was getrouwd met Dodonea Lucia van Goslinga uit Franeker.

Universiteitszaal

In 1585 werd in Franeker een universiteit gesticht, de tweede van de Nederlanden. Dat was goed voor de status van het Friese gewest. Tegelijk moest de universiteit zorgen voor protestantse predikanten waar grote behoefte aan was. De theologische faculteit bleef lang de belangrijkste, toch had de universiteit ook faculteiten medicijnen, letteren, en rechten. Enkele beroemde studenten waren Rene Descartes en Pieter Stuyvesant. In de zaal is een deel van de collectie professorenportretten te zien, de xylotheek en de Orrery.

Orrery of mini-planetarium

Professorenportret

Anna Maria van Schurmanzaal

Anna Maria van Schurman heeft als kind vermoedelijk gewoond in de Martenastins, toen haar vader en broer in Franeker studeerden. Anna Maria van Schurman was de eerste vrouw die in Nederland aan een universiteit gestudeerd heeft. Dat was niet in Franeker, toen was ze nog te jong, maar aan de universiteit van Utrecht. Als kind bleek al dat Anna Maria zeer getalenteerd was. Zo leerde zij Latijn, wat voor een vrouw in die tijd zeer uitzonderlijk was. Daarnaast bestudeerde verschillende andere Europese talen, Grieks, Hebreeuws, Aramees, Syrisch en Ethiopisch. 

Schrijfkistje Anna Maria van Schurman

Knipwerk Anna Maria van Schurman

Mechanische Meesterwerkenzaal

Salomo's Oordeel en Kooistra's Kermis

Salomo's Oordeel

Jan Elzinga maakte in 1900 als 19-jarige het bijzondere mechanische kunstwerk van Salomo's eerste rechtspraak: een voorstelling van 35 minuten waarbij het Bijbelse verhaal nagespeeld wordt van Koning Salomo die moet oordelen over twee vrouwen die vechten om dezelfde baby. Het kunstwerk werkt niet meer, maar is in een 3-D presentatie te zien.

Jacob Kooistra was als kind gefascineerd door de kermis, maar mocht daar van zijn strenggelovige moeder nooit heen. Als gepensioneerde maakte hij een miniatuurkermis. Na inworp van een muntje begint de muziek te spelen, gaan de lichten aan en begint er van alles te draaien. Voor kinderen en volwassenen een hele belevenis.

Meer informatie

Depot