De 'Franeker Springer' is thuis: Museum Martena krijgt bijzondere bruikleen


2026-04-13 12:13:00

Wat jarenlang voelde als een gemiste kans, krijgt nu alsnog een bijzonder vervolg. Het schilderij Gezicht op Franeker met het Zakkendragershuisje van Cornelis Springer komt na jaren thuis in Franeker. Het werk is in langdurig bruikleen gegeven aan Museum Martena door een anonieme liefhebber.

Het schilderij, dat in 2007 door een veilinghuis te koop werd aangeboden en in 2014 opdook op de kunstbeurs TEFAF in Maastricht, werd destijds verkocht aan onbekende kopers. Voor Museum Martena voelde het als een gemiste kans. Directeur Manon Borst noemde het toen “ontzettend triest” dat het werk, dat zo nauw verbonden is met de geschiedenis van Franeker, niet in Friesland bleef.

Van gemis naar terugkeer

Ook de huidige eigenaar probeerde het schilderij destijds te bemachtigen, maar greep mis. Via een kunsthandelaar wist hij het werk later alsnog aan te kopen. Nu, jaren later, heeft hij besloten het schilderij in langdurig bruikleen te geven aan Museum Martena.

De eigenaar wil anoniem blijven, maar heeft een persoonlijke band met de stad: een van zijn voorouders komt uit Franeker. Juist dat maakte het schilderij voor hem bijzonder. Dat hij het werk nu deelt met het publiek, is een bewuste keuze: het schilderij behoort volgens hem thuis in Franeker.

Een stad in verf gevangen

Het schilderij van Springer toont een levendig stadsgezicht van Franeker, met het herkenbare Zakkendragershuisje, in Franeker ook wel bekend als het Korendragershuisje. Het is een sfeervolle weergave van het leven langs de gracht. Het werk is niet alleen artistiek waardevol, maar ook van grote betekenis voor de geschiedenis van de stad. Het schilderij laat zien hoe weinig er eigenlijk veranderd is aan dit stukje Franeker. Sta je op de plek waar Springer ooit het Franeker tafereel op doek zette, dan zie je vrijwel hetzelfde plaatje.

Cornelis Springer (1817-1891) was een Nederlandse kunstschilder die zich vooral heeft toegelegd op stadsgezichten. Er zijn twee schilderijen van Franeker bekend, waarvan er nu een in Museum Martena te zien is.

“Ontzettend blij dat het terug is”

Directeur Manon Borst is dan ook verheugd: “Het voelde jarenlang als een gemis dat dit schilderij niet in Franeker te zien was. Dat het nu alsnog zijn weg terug heeft gevonden, is heel bijzonder. Het hoort hier en het is prachtig dat we het nu met iedereen kunnen delen.”

De Franeker Springer heeft inmiddels een mooie plek gekregen in de Tuinkamer van het museum. Het schilderij past helemaal in de 19e-eeuwse sfeer van de kamer. Vanaf de rode bank, met een kopje thee binnen handbereik kan iedereen nu heerlijk genieten van dit bijzondere werk van Cornelis Springer.